Erlin Kagge, Stilte — Jezelf staande houden in een wereld vol lawaai, 2017, 150 blz.
Gekocht: december 2017, Van der Velde 3
Uitgelezen: januari 2018
★★★★☆

Een aardig klein boekje over stilte. En veel over aandacht.

Vergeet de subtitel die de Nederlandse uitgever meende op de kaft te moeten zetten. Die slaat nergens op.

Boekjaar 2017

Dit jaar weer aardig wat romans gelezen, maar weinig die er zo uitspringen dat ik zeg, dat moet je lezen. Een enkeling die toch wel bijzonder was was De zevende dag van Yu Hua, een verhaal over de eerste zeven dagen van een man als overledene.

Ik was begonnen in Der Zauberberg van Thomas Mann. Ik ben tot iets over de helft gekomen, maar de laatste zes maanden heb ik het boek niet open gehad. Kort geleden ben ik in een andere klassieker begonnen, Villette van Charlotte Brontë. Dat heb ik ook nog niet uit. Het kost mij veel moeite me toe te leggen op het lezen van één, omvangrijke roman. Ik ben van plan beide boeken nog uit te lezen.

Bijzondere fictie was er dit jaar vooral in de vorm van verhalenbundels. Dingen die we verloren in het vuur van de Argentijnse schrijfster Mariana Enriquez. Dog Years van Melissa Yancy. The Star Diaries van Stanisław Lem, sf zoals je die niet gewend bent, niet erg realistisch, maar intellectueel prikkelend. The Wandering Earth van Cixin Liu, sf-verhalen van een heel andere orde.

Ik heb veel non-fictie gelezen dit jaar, en daar zaten bijzondere boeken bij.

Je hebt wél iets te verbergen — Over het levensbelang van privacy van Maurits Martijn en Dimitri Tokmetzis, een boek dat iedereen moet lezen, vanwege wat de titel zegt. Nog boeiend ook.

Smoke Gets In Your Eyes — And other lessons from the crematorium van Caitlin Doughty. De titel zegt het. Fascinerend.

Other Minds — The Octopus and the Evolution of Intelligent Life van Peter Godfrey-Smith. De octopus is zeer intelligent, maar heeft geen hersenen zoals de mens. Bij de octopus zitten hersencellen door heel het lichaam heen. Dat moet effect hebben op hoe de octopus denkt en hoe hij de omgeving ervaart. De les is, ook voor de mens, dat intelligentie niet los is te zien van de interactie met de omgeving.

A Field Guide to Getting Lost van Rebecca Solnit, over de verschillende manieren waarop je iets kunt verliezen — de weg, jezelf, je zekerheden, je familie, je volk, je geschiedenis — en de wegen die daardoor geopend worden om een nieuw mens te worden. Ik heb dit boek twee keer gelezen.

Quiet — The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking van Susan Cain was voor mij een oogopener. De boodschap van het boek is zeer stellig: introvertie is geen afwijking, en het is niet iets dat genezen dient te worden.

Er waren ook aardig wat boeken waar ik in begonnen ben en die ik niet uitgelezen heb, omdat ze me niet boeiden of omdat ze slecht geschreven waren. Opvallendste hiervan is De geniale vriendin van Elena Ferrante. Een boek dat flink gehypet wordt, en dat werkelijk belabberd slecht en saai is geschreven. Begin er niet aan!

Voor het complete overzicht, met links naar korte recensies, kijk hier.

Susan Cain, Quiet — The Power of Introverts in a World That Can’t Stop Talking, 2012, 333 blz.
Gekocht: december 2017, Amazon.de
Uitgelezen: december 2017
★★★★★

Het grote belang van dit boek zit in de boodschap: Introversie is geen afwijking die genezen moet worden.

Vooral in de VS is extraversie het dominante ideaal. Maar hier in Europa heb je het als introvert ook niet altijd zo goed getroffen. De maatschappij is ingesteld op de extraverte mens.

Susan Cain stelt de introverte persoonlijkheid als gelijkwaardig naast de extraverte, met eigen talenten, manieren van denken en doen, specifieke behoeftes. De ene manier van zijn is niet beter dan de andere. Een samenleving heeft er het meest baat bij wanneer introverte en extraverte mensen elk op hun manier hun talenten kunnen inzetten, en als introvert kun je net zo'n volwaardig en voldoening gevend leven leiden als een extravert.

Cain hanteert een brede definitie van introversie, aansluitend bij gangbaar taalgebruik. Ze bespreekt een brede verzameling eigenschappen, die psychologen onderbrengen in drie aparte persoonlijkheidskenmerken, waarvan introversie er één is.

Toen ik voor het eerst over dit boek hoorde las ik op Amazon de kritieken. Ik las een kritiek die goed doordacht en onderbouwd leek, en het oordeel was niet positief. Dus liet ik het boek lange tijd liggen. Toen ik een podcast van een introvert beluisterde waarin de maker het boek aanbeveelde besloot ik het boek toch een kans te geven. Het bleek dat de bewuste kritiek volledig onjuist was. Zo kun je je vergissen.

Als introvert kun je het behoorlijk lastig hebben. Je introverte persoonlijkheid zelf is geen afwijking, en moet je dus ook niet zien als iets wat genezen moet worden. Er blijven genoeg problemen over die je moet zien te overwinnen.

Michael Brooks, The Quantum Astrologer’s Handbook, 2016, 248 blz.
Gekocht: december 2017, Van der Velde 3
Uitgelezen: december 2017
★★★★☆

Een onderhoudend boek waarin met non-fictie en fictie de zestiende-eeuwse Jerome Cardano verbonden wordt met huidige kennis over de kwantummechanica. De link vind ik wat mager. Cardano had iets met imaginaire getallen, en imaginaire getallen zijn belangrijk in de kwantummechanica. Boeiend is de dialoog tussen de wetenschapper van nu en de wetenschapper uit de Renaissance, twee mensen die in compleet verschillende werelden leven.

Maxim Februari, Klont, 2017, 270 blz.
Gekocht: november 2017, Van der Velde 3
Uitgelezen: november 2017
★★★★☆

Een prima roman. Maar het verhaal gaat vooral over de belevenissen van een aantal mensen die iets met de klont hebben, en ik had graag wat meer over de klont zelf gelezen.

Cixin Liu, The Wandering Earth, sf-verhalen, 2013, 447 blz.
Gekocht: november 2017, Van der Velde 1, uitverkoop
Uitgelezen: november 2017
★★★★☆

Wanneer je een sf-boek ziet met een spectaculaire afbeelding op de omslag — iets met gigantische ruimteschepen, meerdere planeten bij elkaar, surreële lichteffecten — dan weet je gewoonlijk dat een grafisch artiest zich mocht uitleven zonder rekening te houden met wat er in het boek staat. Dat is niet het geval met The Wandering Earth. De omslag toont een scène uit het titelverhaal.

Cixin Liu denkt groot. De mens is klein maar maakt zich kenbaar in een gigantisch universum. De toekomst is utopisch of dystopisch, in beginsel onvoorstelbaar, maar Cixin Liu weet een rijke variatie aan toekomstbeelden te scheppen.

Ik vond dit boek in de ramsj, en was benieuwd omdat ik goede dingen over deze schrijver had gehoord. Dus ik kocht het boek, en verbaasde me erover dat sf toch steeds weer met nieuwe ideeën kan komen.

pen

vetkrijt, zwart

The Moth Presents: All These Wonders — True Stories About Facing the Unknown, 2017, 331 blz.
Gekocht: september 2017, Van der Velde 3
Uitgelezen: november 2017
★★★☆☆

Voor een publiek vertellen wat je hebt meegemaakt, uit je hoofd. Dat is iets wat ze in de VS al lang doen. Tegenwoordig is het een populair podcast-genre. De bekendste organisator van dit soort evenementen is wellicht The Moth, dat al bestond in de tijd voordat er podcasts waren.

The Moth heeft een boek uitgebracht met een selectie uit de gigantische hoeveelheden verhalen die voor The Moth zijn verteld. Het zijn onderhoudende verhalen, maar de keus van onderwerpen valt me wat tegen. Het lijkt wel alsof iedereen die iets te vertellen heeft een heldendaad heeft verricht. Uitzonderlijke verhalen zijn het, geen belevenissen waar je je als doorsnee luisteraar of lezer mee kunt identificeren.

In de boekhandel vond ik dit boek met waargebeurde verhalen op de afdeling sf+fantasy.

Catherine Poulain, Open zee, 2016, 352 blz.
Gekocht: juli 2017, ’t Hartje
Uitgelezen: oktober 2017
★★★★☆

Dit is een rauw boek. Verre van fraai taalgebruik. Veel opsommingen van gebeurtenissen die elkaar snel opvolgen. Dat geeft het boek vaart, maar je gaat ook over dingen heen lezen.

Het eerste, langste deel is veruit het boeiendst. Over Lili, een fragiele Française, die aanmonstert op een boot om voor de kust van Alaska te gaan vissen. Ze is vreselijk fanatiek om niet onder te doen voor de ruwe kerels op de boot. Lili vindt het geweldig, dat vissen op de woeste zee. Het kan haar niet woest genoeg zijn. Ze is doodongelukkig als er een eind komt aan de reis.

Het eerste deel van het boek sleurt de lezer mee. Het tweede, laatste deel is een stuk minder. Dat is erg klef vanwege een relatie tussen Lili en een visser. Verder is er een hoop ronddolen van Lili door de straten en langs de schepen, als ze op zoek is naar een nieuwe plek op een vissersboot.

Lili is bezeten om de elementen zo extreem mogelijk te beleven. Ze beult zichzelf af. Waarom ze dit doet wordt niet duidelijk. Er is de suggestie van iets onoorbaars in haar thuisland. Lili wil absoluut niet terug. Ze wil zich niet binden. Ze wil zwerven, naar de uiteindes van de wereld, liever slapend in het wrak van een auto dan in een bed tussen vier muren.

Don Delillo, Zero K, 2016, 274 blz.
Gekocht: oktober 2017, Van der Velde 3
Uitgelezen: oktober 2017
★★★☆☆

Dit boek valt tegen. Een interessant onderwerp. Over rijke lui die zich laten invriezen in een luxe faciliteit ergens in een woestijn in Verweggistan, in de hoop op een eeuwig en gezond leven in de toekomst. Het verhaal heeft z'n interessante momenten en ideeën, maar het verzuipt in gemijmer over trivialiteiten.

Stanisław Lem, The Star Diaries, 1957, 1971, 338 blz.
Gekocht: juni 2016, Van der Velde 3
Uitgelezen: oktober 2017
★★★★★

Verhalen over de reizen van de astronaut Ijon Tichy, geschreven tussen de jaren 50 en de jaren 70.

Dit is geen harde sf. Lem streeft in deze verhalen niet naar realisme. De astronaut Ijon Tichy is iemand die op een middag zijn raket ophaalt uit de garage waar hij werd opgeknapt, het voertuig een andere lik verf geeft omdat de kleur hem niet bevalt, om dan in z'n eentje in een paar maanden naar de andere kant van de Melkweg te vliegen, waar hij zonder ruimtepak kan rondlopen op vreemde planeten, en gewoon in z'n eigen taal kan spreken met de plaatselijke bevolking.

De verhalen zijn grappig, onderhoudend. De verhalen zijn vooral avontuurlijk voor de geest. Lem is met dit boek een schrijver van ideeën. Zijn verhalen zijn als parabels, waarin hij speelt met opvattingen, toekomstdromen, ideologieën, en deze tot het absurde doorvoert. Alleen al voor het verhaal The Twenty-first Voyage zou je dit boek moeten lezen, een meesterlijke vertelling over het transhumanisme. Dit boek is voer voor dromers en filosofen.